FİLMİN ÖYKÜSÜ

05Jul07

Joel Barish (Jim Carrey), eski kız arkadaşı Clementine’in (Kate Winslet) ilişkilerine dair tüm anılarını sildirmek için gizem dolu tıbbi bir müdahaleye başvurduğunu öğrenir. Bu durum karşısında hayal kırıklığına uğrayan ve Clementine’i unutmak için aynı prosedürü kendi üstünde uygulatmaya karar veren Joel, sıkı kurallar ve tam gizlilik ilkesiyle çalışan deneysel tıp merkezi Lacuna Laboratuarı’nın yolunu tutar.
Dr Mierzwiak’ın gözetiminde hatıralarını sildirmek için derin bir uykuya yatan Joel gözyaşı ve kızgınlık dolu anılarının altında sevgilisine karşı duyduğu büyük bir aşk olduğunu ve onu kaybetmek istemediğini fark eder. Joel, Clementine’i tamamen unutmadan önce anılarını silme işlemini durdurmanın bir yolunu bulmalıdır.

‘Sil Baştan’ konusunu anlatarak ifade edilemeyecek kadar derin anlamlar içeren bir film. Clementine’in Joel’i zihninden sildirmesiyle Joel de aynı uygulamayı yaptırmaya karar verir ve silme sırasında yaşanılan ilişkiye, daha da önemlisi anılardan kopmanın zorluğuna şahit oluruz. Bu sürecin bu kadar acı verici olması insanın kendi anılarına kıyamaması mı yoksa sevgilisini hala seviyor olması mıdır? Anıları silerken tam da aşık olunan şeylerin ilişki içinde nefret edilen şeyler haline dönüşmüş olduğunu fark edip pişman olmak mıdır yoksa? Aynı ilişki sil baştan başladığında yine aynı noktada nihayete ereceğini bile bile sıfırdan başlanır mı? Aşk ilişkisinin doğası üzerine düşündüren filmde, sözcüklere boğulmuş bir iletişimsizlik kendine has bir incelikte yansıtılmış. İlişki anında insanların nasıl da iletişimsiz kalabileceğini, aslında sadece dile getirerek bir çok sorunun çözülebileceğini de öğütlüyor alttan alta. Karşımızdakine zaten öyle bir insan olduğu için aşık olduğumuzu unutarak ilişkileri bir iktidar çatışmasına dönüştürüp hayatlarımızı yok yere zehir ettiğimizi anlatıyor film.

YAPIM HAKKINDA
2005 En İyi Senaryo Oscar sahibi bu çarpıcı filmin mimarları Michel Gondry ve Charlie Kaufman’ın bir araya gelişi Michel Gondry’nin çabasıyla olmuş. ‘John Malkovich Olmak’ filminden sonra Charlie Kaufman’la çalışmak için fırsat kollayan yönetmen Gondry, Pierre Bismuth’la birlikte yemekte akıllarına gelen bir fikri Kaufman’a götürmüş. “Bir gün bir mektup alsanız ve içinden tanıdığınız birinin hafızasından silindiğinizi belirten ve onunla bir daha temas kurmamanız gerektiğini yazsa ne yapardınız ?” Kaufman bu fikrinden üç sene süren bir süreçte müthiş bir senaryo çıkarmış. Bu arada Gondry Kaufman’ın önceden yazmış olduğu ‘Human Nature’ filmini çekti. Birbirlerini karşılıklı olarak etkileyen yönetmen ve senarist romantik, komik ve duygusal olmasının yanında hatıralarımızın bizi ne kadar temsil ettiğine ve hayatımızı nasıl etkilediğine dair “gerçekçi bir bilim kurgu” filmini ortaya koymuşlar.

‘Sil Baştan’ın yapımcısı Steve Golin birbirleri için biçilmiş kaftan olduklarını düşünen Kaufman ve Gondry hakkında şunları dile getiriyor: “Kaufman’ın inanılmaz bir yaratıcılığı var görsel açıdan çok zengin anlatıma olanak sağlayan fikirler üretiyor. Gondry’nin de görsel zekası tüyler ürpertici. Ancak Gondry’i benzerlerinden ayıran şey, duygusal yönden de bir o kadar gelişmiş olması. Ağırlıklı olarak görsel işlerde çalışmış kişiler hikayenin insani boyutuna odaklanmazlar. Gondry ise görüntüyü ruha büründürebiliyor.”

Senaryo yazım aşamasındayken Kaufman “En İyi Özgün Senaryo” dalında Oscar alınca bir anda gözler üzerine çevrilmiş. Daha senaryonun taslak aşamasındayken Hollywood’da büyük merak uyandırmış. Senaryonun taslak hali yapımcı, yönetmen ve senaristin kontrolünün dışında pek çok Hollywood yıldızının ve oyuncu ajansının elinden geçmiş. Bu resmi olmayan taslaklardan birini okuyan Jim Carrey, daha ilk sayfadan projeye bayıldığını söylüyor. “Charlie’nin işlerine oldum olası hayran olmuşumdur. Hayatımda ilk kez geçmişte yaşadığım kalp kırıklıkları ve sonu kötü biten ilişkiler için mutlu oldum.”

Çok özenle yazılmış senaryonun yanında bu doğallığı yakalamakta doğaçlamaların da etkisi olmuş. Sevgilisini neden silmek istediğine dair yapılan kaset kayıtları sırasında Jim Carrey ve Kate Winslet’in gerçek hayatlarından aşk acılarını paylaştıkları konuşmalar filmdeki bazı diyaloglara kaynaklık etmiş. Elijah Wood ve Mark Ruffalo arasında geçen konuşmalarda da sık sık diyaloglarda oyuncuların kendisi değişikliklere gitmiş. Ayrıca Clementine’in kaybolacağı bir sahne çekilirken Jim Carrey’e haber verilmemesi de gerçek bir şaşkınlık ifadesinin oluşması sağlanmış.

AYRINTILARDAKİ REFERANSLARHafıza silen firma olan Lacuna Inc., adını Latince çukur, delik anlamına gelen kelimeden alıyor. Hafızada belli bir yerin kayıp olması, iyi çalışmaması anlamında kullanılıyor. Gerçekten işleyen bir şirketmiş gibi hazırlanan web sitesinde bu hatıraları silme işleminin nasıl yapıldığı anlatılıyor.

Film için Alexander Pope’un ‘Eloisa to Abelard’ şiirindeki “Masum ahlaklı kadınlar nasıl da mutlu! Dünyayı unutmuş ve dünyanın unuttuğu. Pırıl pırıl zihnin sonsuz günışığı! Tüm kullar kabullendi ve hepsi boyun eğmek istiyor.” mısrasından esinlenilmiş.

Filmin Künyesi:
Yönetmen: Michel Gondry
Senaryo: Charlie Kaufman, Michel Gondry
Görüntü Yönetmeni: Ellen Kuras
Kurgu: Valdís Óskarsdóttir
Yapımcılar: Anthony Bregman, Steve Golin
Yapım: 2004, ABD
Dil: İngilizce
Süre: 108 dak.
Tür: Dram, Romantik
İthalat: Cinemedya
Dağıtım: Bir Film

Oyuncular:
Jim Carrey, Kate Winslet, Kirsten Dunst, Elijah Wood

Filed under: filmin öyküsü   |  2 Comments

Ending

05Jul07

Kaufman made it very clear in an interview included with the published shooting script [3], that the story ended with the final scene of Joel and Clementine in the hallway, in which they appeared to have agreed to give their relationship one more try. He said it was up to individual members of the audience to decide what would have ultimately happened. This “unfinished” resolution of the story is foreshadowed with the following dialog in the scene where Joel relives the memory of approaching Clementine at the bookstore where she worked after they first met at the beach party:

Joel: It would be different if we could just give it another go-around.
Clementine: Remember me. Try your best. Maybe, we can.

There is debate as to what the repeated scene of Joel and Clem playing in the snow right before the credits means. In an interview also included with the published shooting script, Gondry said he wanted the scene of them playing in the snow to loop throughout the credits. This desire apparently sprang from the initial intent that the movie ends with the depressing revelation that Joel and Clementine spent the rest of their lives meeting, parting, and getting erased, only to meet again. However, Gondry said that this was not done, because it would ultimately detract from the credits.

One interpretation offered by some viewers of the film is that the snow scene takes place in the past, rather than an event in their future. This analysis rests on the claim that viewed in slow motion, Clementine’s hair appears to be orange and the fact that the movie showed a memory scene of the couple playing together in the snow.

In addition, several photo-stills that were from footage that wound up on the cutting room floor show Joel and Clementine sitting together on the steps to Joel’s building with their arms around each other (and dressed in the same clothes that they wore in the hallway scene). It is unclear whether these were pictures taken for promotional purposes or from footage cut from the final scene at Joel’s apartment.

Filed under: Ending   |  1 Comment

Huckleberry Hound

05Jul07

When Clementine and Joel meet on the train to Rockville Centre (after they’ve both been erased), Joel doesn’t know the song “Oh My Darling, Clementine”. But when they first meet on the beach in Montauk (the real first time they’ve met, before they’d both been erased), Joel did know the song.

This is apparent for two reasons. Firstly, when Joel first met Clementine, he addressed how her name reminded him of the song (despite Clementine’s pleas for “no jokes”) and of his Huckleberry Hound doll he had as a child. Since this was a memory of Clementine, it and his knowledge of Huckleberry Hound were erased. Secondly when Joel is trying to resist the erasing procedure and hides in an early memory, we see his mother bathing him in the sink singing the Huckleberry Hound song. The significance of this is that the Lacuna staff were tracking Joel’s attempts to hide Clementine in early memories, and erasing those too. Although the change is minor in this case, it is left open that the procedure may cause significant changes to the recipient.

It is also worth noting the symbolism of Clementine’s name. The refrain of the song “Oh My Darling, Clementine” is particularly descriptive of the nature of Joel’s relationship with her:

Oh my darling, oh my darling,
Oh my darling, Clementine!
You were lost and gone forever
Dreadful sorry, Clementine.
Due to the procedure, Clementine was indeed “lost and gone forever” to Joel before they meet for the second time on the train, a fact that Joel finds himself regretting throughout the erasure as well as afterward, when his Lacuna records are delivered to him.

Filed under: Huckleberry Hound   |  Leave a Comment

Joel’s childhood

05Jul07

The memory of Clementine that Joel’s subconscious interacts with suggests that he somehow hid her in other memories in which she did not belong. The apparent idea behind this was that this would preserve Joel’s memories of Clementine from the erasure procedure. Joel therefore conjures memories from his early childhood (the scenes in his mother’s kitchen), and when this tactic fails, his memory of Clementine urges him to hide her “in his humiliation.”

These turn out to be scenes in which his mother walks in on him masturbating and where bullies pressure him into hitting a dead bird with a hammer. The latter scene was meant to express a common early memory, when children are forced by others to do things they don’t want to, something Jim Carrey revealed in an interview included as an extra on the DVD.

Hiding Clementine causes problems with the memory-erasing procedure, and leads Dr. Mierzwiak to come over to Joel’s apartment to help Stan, which leads to Mary’s discovery of her past relationship with the doctor. In turn, this precipitates Mary’s decision to mail to all of Lacuna’s clients their files (which leads to Joel and Clementine discovering that they have had a tumultuous past relationship).

Filed under: Joel's childhood   |  Leave a Comment

Frames of reference

05Jul07

There were numerous frames of reference in Eternal Sunshine. One was reality, shown in the group of scenes at the beginning and end of the movie that take place just before, on, and after Valentine’s Day. The rest of the scenes could be broadly classified as taking place in Joel’s memory, but these can be subdivided into:

Memories that Joel gets to relive as if they were really happening (e.g., the date on the frozen Charles).
Memories in which Joel narrates in a voiceover (e.g., the “dining dead” meal).
Memories which Joel watches take place and with which he can and does interact.
Memories in which Joel is a participant but can “break character” and change the way the scene turns out.
Memories in which Joel relives various moments of his childhood with Clementine in the place of one of the people in the memory.
Memories that had been erased and lingered on in a degraded form (e.g., the faceless beings in the Lacuna offices).
Some events that actually took place during Joel’s erasure (i.e. technicians Stan and Patrick’s conversation about Patrick’s stealing Clementine’s panties) bleed through to memories Joel is reliving.

Finally, a useful indicator for when a particular event is taking place is Clementine’s hair color. Any time she is shown with blue hair indicates something in the present or a memory from the recent past (from about the time of the couple’s disengagement). Clementine has green hair during the couple’s first encounter, and shortly changes it to red when they become romantically involved. She then changes her hair color to orange as their disengagement nears.

Filed under: Frames of reference   |  Leave a Comment

Detailed linear chronology

05Jul07

Sometime during or before 2002: Lacuna’s Dr. Howard Mierzwiak (Tom Wilkinson), who is married, and his receptionist Mary Svevo (Kirsten Dunst), who has developed a “crush” on him, have a sexual affair. When it goes bad, Dr. Mierzwiak persuades Mary to have her memory of their relationship erased. He does not undergo the procedure himself.

Also sometime during or before 2002: Joel Barish (Jim Carrey) and Clementine Kruczynski (Kate Winslet) meet at a beach party in Montauk, New York, and subsequently become romantically involved. In late 2003, their relationship begins to take a turn for the worse, as illustrated by a scene in a Chinese restaurant.

Sometime in January or early February 2004: Joel and Clementine have a nasty fight. Clementine comes back at three A.M. very intoxicated and having damaged Joel’s car. They have another nasty fight and she storms out.

Soon after this, and before Valentine’s Day, Clementine impulsively gets Joel erased from her memory by Lacuna. Patrick (Elijah Wood), one of Lacuna’s technicians, falls for Clementine and uses the mementos of her relationship with Joel that she has surrendered to Lacuna to seduce her.

Sometime closer to Valentine’s Day: Joel goes to the book-store, where Clementine fails to recognize him, and he sees her kissing Patrick. Joel learns that she had her memories of him erased.

Just before Valentine’s Day, Joel arranges with Lacuna to have his memory erased of Clementine as well. He is told to bring any mementos that might remind him of Clementine to Lacuna. However, in his haste, he doesn’t get them all; something that the movie reveals at the end. Patrick acquires Joel’s items as well.

That night, February 13, after 8:30 pm, Stan (Ruffalo) and Patrick go to Joel’s apartment to do the procedure. There is an incomplete erasure of Joel’s memory of his meeting with Dr. Mierzwiak. In his dream-like state, Joel is also “aware” of what is happening and is sometimes active in this dream-like world.

Meanwhile, Mary has come over to see Stan. In another development, Patrick calls Clementine and finds out that she is upset about something. He asks Stan for permission to go see her, and once Stan realizes that this will leave him alone with Mary, he tells Patrick to go.

As these “real” events unfold, Joel continues to watch his memories being erased and they gradually shift from the bitter, bleak ones related to his disengagement with Clementine to the moments they had together where they were both truly happy. Joel decides that he wants to cancel the procedure. Unfortunately, because he’s inside of his own mind, he can’t. The most he is able to do is open his eyes.

While Joel comes to this realization and begins actively resisting the erasure, we see Patrick arrive at Clementine’s apartment. She is indeed distraught, expressing fears that she is getting old and that nothing seems to “make sense.”

Impulsively, Clementine decides that she wants to go with Patrick to the frozen Charles River, where Patrick tries and fails to reenact the magic of the night that Clementine had described in a love letter to Joel, which Patrick found in Joel’s mementos.

Meanwhile back at Joel’s apartment, Stan and Mary have just finished having sex. Suddenly, an alarm from the machine sounds and Stan discovers that somehow the process has gotten derailed (due to Joel’s subconscious resistance). At Mary’s insistence, Stan calls Dr. Mierzwiak at his home and informs him that he needs help with the case and Mierzwiak agrees to come over and take charge of things.

Once the doctor arrives, Mary shows that she is still very attracted to Dr. Mierzwiak. Noticing this and feeling uncomfortable about it, Stan goes outside leaving the two alone with Joel. After some awkward talk, Mary kisses the doctor. Mierzwiak initially tries to fend her off, but he quickly begins to kiss her back. Mierzwiak’s wife drives up outside. During the ugly scene that follows, Mary learns of her prior history with the doctor. This is an enormous shock to her and thus, she walks off.

Despite the distractions described above, Mierzwiak and Stan are able to get the erasure process back on track. Inside Joel’s subconsciousness, we see his efforts to fight this fail. Ultimately, he decides to simply enjoy his memories of Clementine before they fade away into nothing. The very last memory we see is that of Clementine and Joel meeting at the beach party at Montauk and sneaking into a house. Joel tells Clementine that he must leave to which Clementine replies by insisting that he stay to “make up” a proper good-bye. He stays past the point of the original memory to tell her that he loves her. She tells Joel to “meet me in Montauk.” Joel remembers this instruction the next day.

Valentine’s Day 2004, Joel wakes up with his memory erased. He decides to skip work, takes the train to Montauk (acting on the instruction that his memory of Clementine gave him) and (re)meets Clementine there. They travel back on the same train and are drawn to each other. Back in Rockville, Joel offers Clementine a ride back to her apartment. She invites him in for a drink and he leaves shortly afterwards with her number, promising to call her. When he does, they make a date to go to the frozen Charles the next day.

Meanwhile, Mary has quit her job and starts mailing out the memory files and tapes that she stole from the office to Lacuna’s clients (including Clementine and Joel). The morning after their meeting on the Charles (i.e., February 16), Joel drives Clementine back to her house. She asks if she can come over to his place to sleep and then goes inside to get her toothbrush. While she’s inside, Patrick approaches Joel and expresses puzzlement over why he is with Clementine after having his memory erased.

Clementine picks up her mail (which includes the file that Mary sent to her the morning of Valentine’s Day) and Joel and Clementine drive off. They listen to the tape of her bitterly recanting her relationship with Joel to Dr. Mierzwiak prior to her erasure. Joel, hurt and bewildered, makes Clementine get out of the car. When Clementine gets back to her apartment, she yells at Patrick, and it is clear that their short relationship is over.

Later that same day, Clementine drives herself to Joel’s apartment. She finds him there listening to his tape about her, which he found in his mail upon getting home (this apparently also caused him to ransack his apartment looking for evidence of their relationship and discover the “skeleton” painting that he did of her). Clementine insists upon listening to Joel’s tape, reasoning that it’s only fair considering he heard all the hurtful things she said about him on her tape. But Clementine is deeply wounded and decides to leave. Joel follows her into the hallway and asks her to wait, not knowing what to do. Clementine tells Joel that their relationship is bound to fail, based on what they now know about it. However, Joel just shrugs and says “O.K.”. For a brief moment, Clementine looks bewildered by Joel’s response, but then she quickly nods her head. Both of them begin to laugh over the absurdity of the situation. The ending shows them together once again on the beach.

Filed under: Detailed linear chronology   |  Leave a Comment

Synopsis

05Jul07

Emotionally withdrawn Joel Barish (Carrey) and Clementine Kruczynski (Winslet), a dysfunctional free spirit, strike up a relationship on a Long Island Rail Road train from Montauk to Rockville Centre. They are inexplicably drawn to each other, despite their radically different personalities.

Although they do not realize it at the time, they are former lovers now separated after two years together. After a nasty fight, Clementine stormed out of Joel’s apartment and impulsively hired a New York firm – Lacuna, Inc. – to erase all memories of their relationship. Upon learning of this, Joel was devastated and decided to undergo the procedure himself. However, while unconscious and having these same memories erased, he rebelled, realizing he wanted to hold on to his memories of Clementine after all.

Much of the film takes place in Joel’s mind as he struggles to preserve at least some memory of his love for Clementine. We watch their love and courtship go in reverse. The memories are slowly erased while Joel tries his best to resist the procedure and hide inside his own mind.

In separate and related story arcs, the employees of Lacuna are revealed to be more than peripheral characters in scenes which further demonstrate the harm caused by the memory-altering procedure. Mary (Dunst) turns out to have had an affair with the married doctor who heads the company (Wilkinson), a relationship which she agreed to have erased from her memory when his wife discovered the relationship.

Once she learns of this, she steals the company’s records and sends them to all of its clients. Patrick (Wood), lonely and socially inept, became fixated on Clementine and uses the personal mementos that Joel gave to Lacuna, as part of the procedure, in order to seduce Clementine. These romantic entanglements turn out to have a critical effect on the main story-line of Joel and Clementine’s relationship

Filed under: Synopsis   |  Leave a Comment

Eternal Sunshine of the Spotless Mind

05Jul07

Eternal Sunshine of the Spotless Mind is an Academy-Award winning 2004 romance film by Charlie Kaufman and Michel Gondry. The film uses a science fiction element to explore the nature of memory and love. Opening in North America on March 19, 2004, the movie grossed more than US$70 million worldwide.[1]

It is directed by Michel Gondry, who worked on the story with Charlie Kaufman and Pierre Bismuth, a French performance artist. Kaufman and Bismuth won an Academy Award for Best Original Screenplay in 2005. The film stars Jim Carrey and Kate Winslet and features Kirsten Dunst, Mark Ruffalo, Tom Wilkinson, Elijah Wood, Jane Adams, and David Cross. The movie’s title is taken from the poem Eloisa to Abelard by Alexander Pope which was the story of a tragic love affair.

Filed under: Eternal Sunshine of the Spotless Mind   |  Leave a Comment

Semaverden İzdüşümüler / Cemil SAĞLAM

04Jul07

İz Bırakmak

Gelenek oluşturmak. İz bırakmak. Eser inşa etmek. Bunlar belirli bir ahlaki disiplini içeren yaşam tarzlarıdır. Yıllar yılı bir dost keşfetme fırsatı yakalamıştık. Uzun zaman birlikte yürüme imkanı bulduk. Ülkemize, insanlara, hayatın genel akışına dair hep bir hasbıhal halinde olduk. Tecrübeye dayanan analizleri, insani hassasiyetleri bizde her zaman bir saygı ve muhabbet oluşturdu. İstedik ki hep yanımızda olsun. Bize ufuk açsın. Bize hayatın çetrefil yokuşunda, bir çıkış yolu, belki de çığır açsın istedik. Çünkü böyle zamanlarda böyle insanları bulmak gerçekten zordu. Bu insanları herkes anlayamıyordu. Belki de duygularıyla doğruları birbirine karışınca, insanın feraseti bağlanıyordu. Anlaması zorlaşıyordu. Duyguları köreliyordu. Nefsi yüreğine galip gelebiliyordu. Belki de kirlenmiş bir ruh halinin temiz yürekleri keşfinin güçleşmesi bundandı. Bu esnada bin bir türlü ayak oyunlarına duçar olmamışta değildi. Evet, dostumuz bütün bunlara gülüyordu. Gururlu kibirli değildi. Sadece olanlara üzülüyordu. Her şeye rağmen güleryüzünden, merhametinden feragat etmiyordu. Yaşadıklarına belki de içinde sadece “selam” demek geliyordu. Bütün bu akışa rağmen o yine de kendine bir yürek halkası inşa etmişti. Az ve öz bir değer halkasıydı. Zamanı bellide olsa ucunda bir ayrılık saati vardı. Vakti kuşanarak, mütevazı dosta selametle diyoruz.

Filed under: semaverden iz düşümler   |  Leave a Comment

Yorumfarkı / Kasım Tiryaki

04Jul07

DAĞINA GÖRE DUMANI
Yazla birlikte dizilerin de sonu birer birer gelmeye başladı. Tabiat sonbaharda, diziler ilkbaharda ölüme hazırlanır diye boşuna dememişler. Her yıl tekrar etse de, ölüme nasıl alışılmaz, bu bitişe de kimse alışamaz. Kolay mı, zengini, fakiri diziye kilitlenerek ayakta durmuş yıl boyu. Haliyle çok azı hariç yetmiş beş milyon yasta şu sıralar. Ahali elleri yanına düşmüş yetim çocuk gibi.
Beni bilen bilir, mütevekkilimdir. Millet üzülse de ben mutadım üzere, her işte bir hayır vardır dedim. Dahası bu işe sevindim. Bu itirafla ve yazının tümüyle hayatımı tehlikeye attığımı biliyorum ama korkum yok.
Bu güne kadar, doğru dürüst, dizi seyretmişliği olmayan biri olarak bana çok söz düşmez. Yinede liberal, karma/karışık bir sistemde bulunuyor olmak, fikir beyanı için yeterli sebeptir. Anlayacağınız, herkes yapar, herkes geçer felsefesi daha ölmedi. İşte bu veçhile söyleyeceklerimiz var. Her şey vatan için.
Düşmez kalkmaz bir Allah! Geçenlerde finallerden birinin son düzlüğünü ,cebren de olsa, seyrettim. Zaten bir şey söyleme gayreti durduk yerde çıkmadı. En nihayet final seyretmiş biri olarak yazıyorum. Sonu baştan diyeyim de yine devam ederiz: Hiçbir arenada heyecan sirkülasyonu böyle yoğun olamaz. Her saniye, yönetmen ve oyuncuların, analar ne yiğitler doğuruyor dedirten performansları yüzünden haldan hala girdim! Sen cahilsen bize ne yollu derin, anlam yüklü eleştirilere açığım.
Neyse ki finalde bitti. Başta da dediğimiz gibi ahalinin çoğu üzüldü. Alpertunga Destanındaki gibi yürekler yırtıldı. Azınlıkta kalan gönüldaşlara bir çift lafım var. Yine başlayacak olduktan sonra ne anlamı var diyip, zinhar nankörlük etmesinler. İki ayda iki aydır. Deli saçması oyunlardan sersemleşmiş, ne yaptığını bilmez olmuş insanlar bakarsın kendine gelir, tövbe eder ya da hiç olmazsa köprüden atlar. Umut kesilmez.
Finale gelecek olursak, seyredenlerde ortak kanaat dizinin şanına yakıştığı şeklinde. Evvelini bilmediğim için baş-son mukayesesine bir şey diyemem.Hem ek yerimiz misafirlik olunca iş ikircikleniyor: Bir yanda misafir kutsallığı, öbür yanda bulduğuyla yetinmek abası yan yana. Tam kutsallığa sığınıp, yetsin artık bu işkence diye naralanacağım, ekrandaki kanı, kıyımı insanların yüzünde birebir okuyup hemen cayıyorum. Zaten seyredenler arada bir, finalin karşısında herkesin boynu kıldan ince olmak lazım manasında nazar edip duruyor.
Eni konu misafirim; kurbanlık koyun gibi bir şey yani. Çok laf edemiyorsun. Hele hele sövgüyle bir tutulacak, kapatın şunu, bu kadar saçmalık yeter gibi bir şey sümme haşa. Yinede şaka yollu bir iki denedim denemesine ama matraklıkla olacak iş olmadığını anladım. İyilikle vazgeçtim.Yalnız arada bir yorum yapmaktan geri kalmadım. Bana sorsan alttan alta kafa buluyorum. Onlara göre vatan toprağını Yunana satıyorum. Kovmadıysalar yüksek gönüllülüklerinden.
Kafa kayışını koparma pahasına seyrettim. Bunu demesi kolay, anlatması zor. Sonuna kadar seyrettim; anlayın yani
Son düzlük ya, reklamlar sıklaştı. Beş dakika film, on beş dakika reklam. Demek ki teveccüh azim. Yediden yetmişe ahali finale kitlenmiş. Bir iki gayretlendim filme ısınmak için olmadı. Ekrandan herkese yayılan sinerji beni es geçiyor her seferinde. Bu gayret anlarında, “kamu bimarına canan devayı dert eder ihsan, niçin kılmaz bana derman beni bimar sanmaz mı”, diye mırıldandım ama oda bir işe yaramadı. Nasip meselesi. Peşin söyleyeyim. Bütün bunların diziyle, civanım oyuncuların gayretkeşliğiyle bir alakası yok. Olamaz da zaten! O bakımdan yazılanlardan ve aşağıya yazılacak olanlardan ne onların ne de müdavimlerin huzuru kaçmasın. Nasipsiz birinin sayıklamaları diyip çıksınlar işin içinden. Dava mava da açmam.
Filmde ilk göze batan taraf, ürkütücü ve ağır olma gayreti. Uluorta şamarlamadan, öldürmeye kadar şiddetin her türlüsü gani. Durduk yerde güleceği tutabiliyor insanın. Ama tek başına bu, filmi komik kategorisine sokmak için yetmiyor. Korku, mizah hepsinden bir şeyler var. Ortada bir şeyler var yani: Korkunç komikliklerle, komik korkunçluklar at başı gidiyor ve bir çok sahneyi dolduruyor mesela. Belki ben seyretmeyeli yeni, yepyeni bir çığır açılmış ve ben bu furyaya angaje olamamışım.
Sonu geldiğinden olsa gerek bir sürü insan birbirini kırdı. Tabut tabuta aldı ya bekliyorum biri çıkıp, bu kadarı da çok desin. Ne gezer. O Allahın emri, finalde bu kadar zayiat az bile düşünüyorlar herhalde. Hani geride kalanların halleri insana, ne iyi etti de öldüler dedirten cinsten. Delirenler, para babasıyken dilenci durumuna düşenler, ani kararla en, en başta ki sevgilisinde karar kılanlar, gözleri açılan amalar ve vesair mucizevilikler. Bu fotoğraf karşısında hangi babayiğit, ölen öldü, kalan sağlar bizimdir diyebilir.
Son sahneyi anlatmazsam hem her şey eksik kalır, Hemde –hafazan Allah- öteye gözü açık giderim. Güneşli bir havada uzun uzun yağmur yağdı. Baş roldeki kızla oğlan serinledi. Seyircinin cuşhu huruşa geldiği sahne burasıdır. Ben, nasipsize de, bu havada yağmur, Allah’ın işi işte diyip ortamı germek düştü. Biri olgun davrandı, açıklama getirdi, Çakal Yağmuru diye. Şimdi keser. Saygı duydum ve sustum. Yağmur etkisini gösterdi; aşklarının mahsulünü hatırlayan adamın inadı kırıldı. El ele tutuştular. Herhalde yuva olmaya karar verdiler.
Karakterler, mafya, işadamı, bürokrat temalı bütün dizilerdekilere benziyor. Ablak suratlı, ebleh görünümlü adamlar, tekerlekli sandalyeyle ortaya fırlayan mafya büyükleri.
Tekerlekli sandalye olayı başlı başına bir fenomen. Bu sakat elemanlar yüzde yüz dingin görünümlü olur. Genç bir kız veya yaşlı bir kadın, adam her neyse, sakat arabasında ortaya sürülür, tahammül sınırlarının ötesinde büyük laflar eder. Kıran kırana pazarlıklar yapılır, astronomik miktarlarda paralar konuşulur. Miktarlar yüksek tutulur ki fukara ahalinin ağzı bir karış açılsın.
Ağır söz yoğunluğu bir yerden sonra sıkar. Sıkıntının sebebi, yağmur gibi yağan vecizelerin insana saatli maarif takvimi ya da özlü sözler kitabı okuyor hissi vermesindendir. Bu finalde de böyle oldu.

Filed under: yorumfarkı   |  1 Comment